مرتضى مطهرى
108
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
بعداً اشاره خواهيم كرد ملائكه شامل پارهاى از نفوس و حتّى قواى طبيعى نيز مىباشند . در زبان دين گروهى از ملائكه به نام « مهيّمين » خوانده شدهاند كه در عشق مطلق بسر مىبرند و جز به ذات حق كه معشوق و محبوب آنهاست به چيزى توجه ندارند ، نه از عالم باخبرند و نه از آدم . اين دسته از عقول چون مجرد كامل هستند در آنها عشق هست امّا شوق نيست ، كما اينكه در ذات بارى هم ، چنين بود . و بعد المرتبتين مرتبة العشاق المشتاقين ، فهم من حيث هم عشاق قد نالوا نيلا ما ، فهم ملتذّون ، و من حيث هم مشتاقون فقد يكون لأصناف منهم أذى ما . . . خلاصهء ترجمه و شرح : از مرتبهء ذات حق و مرتبهء عقول مجرده كه بگذريم مرتبهء نفوس كامله است از قبيل نفوس اولياء و نفوس فلكيّه ( به عقيدهء حكماى قديم ) . در اينها ، هم عشق است و هم شوق ؛ عشق است از آن نظر كه به معشوق حقيقى رسيدهاند ، و شوق است از آن نظر كه هنوز به تمام مقامات و درجات خود نرسيدهاند و در حال سلوك و سير مىباشند . و يتلو هذه النفوس نفوس اخرى بشرية متردّدة بين جهتى الربوبية و السفالة على درجاتها ثم يتلوه النفوس المغموسة فى عالم الطبيعة المنحوسة التى لا مفاصل لرقابها المنكوسة . بعد از نفوس كامله نفوسى هستند كه مقام متوسطى دارند و ما بين جهت علوى و جهت سفلى در نوسان و تردد مىباشند ، گهى بر طارم اعلى نشينند - گهى تا پشت پاى خود نبينند ، حالات مختلفى از صفا و كدورت و از اعتلا و انحطاط دارند . از اينها كه بگذريم نفوسى مىباشند كه سخت در طبيعت فرو رفتهاند و به